از علوم متداول جديد است ، در شيوهء تذكره‌نويسى قديم به چشم نمىخورد . تذكرهء حاضر كه در رديف تذكره‌هاى عمومى است و مشتمل بر تراجم پانصد و سى و نه نفر از شعراى قديم و جديد ، از ميرالهى همدانى تا مير يوسف بلگرامى با مقدمه‌اى در گزارش احوال مؤلف و سبب تأليف و ترجمهء حال ممدوح ( نواب محمّد غوث خان بهادر ، متخلص به اعظم ، حاكم كرناتك و صاحب تذكره‌هاى صبح وطن و گلزار اعظم ) و تعريف شعر و بحور آن ، و نخستين گويندهء كلام منظوم و انواع نظم و بيان سبكهاى سخن و تطوّر آن . محمّد قدرت اللّه گوپاموى و خاندان او محمّد قدرت اللّه پسر محمّد كامل ( م . 1281 ه ق ) ، شاعر و نويسندهء فارسىنويس شبه‌قارهء هند است . تبارش با بيست و سه واسطه به قاسم بن محمّد بن ابو بكر « 1 » از فقهاى سبعهء مدينه مىرسيد . نياكانش از عربستان به هند كوچيدند و در قنوج نشيمن گزيدند . ازآنجا يكى از اجدادش در اواخر دورهء عوريان ( 571 - 612 ه ق ) در گوپامو ، از توابع لكهنو در استان اوده رحل اقامت افكند و حكّام آن زمان نظر به درستكارى و دين‌دارىاش وى را به نيابت صدارت برگزيدند . اين مقام رفته‌رفته در خانواده‌اش موروثى شد و آنها تا فروپاشى گوركانيان هند و دورهء نوّاب شجاع الدوله ( 1189 ه ق ) ، حكمران اوده ، بدين‌ترتيب روزگار مىگذرانيدند . محمّد قدرت اللّه ، فارسى و عربى را نزد استادانى چون مولوى محمّد مقيم و شيخ

--> ( 1 ) . قاسم بن محمد بن ابو بكر ( نقشبنديه ) : از فقهاى سبعه بود . در اصطلاح عامه هفت تن از تابعين كه در مدينه فقه و حديث به مسلمين تعليم كرده‌اند ، و ايشان در مدينه بعد از صحابه به فتوى مىپرداخته‌اند و در حقيقت محور فقه عامه نيز آنها بوده‌اند . عبارت بودند از : الف ) ابو بكر بن عبد الرحمن مخزومى قرشى ؛ ب ) خارجه پسر زيد بن ثابت انصارى ؛ ج ) سعيد بن مسيب مخزومى قرشى ؛ د ) سليمان بن يسار ؛ ه ) عبيد اللّه بن عبد اللّه مخزومى قرشى ؛ و ) عروة بن زبير ؛ ز ) قاسم بن محمد بن ابى بكر كه مادرش ايرانى بوده است . « دايرةالمعارف فارسى »